Port

Bij The Spirit of Wine vindt U Ports van Niepoort, Kopke, Taylor's, en Quinta de Romaneiro

Wat is Port ?     Historie    Douro gebied    Wijngaarden    Oogst    Rijping
 

PORT SOORTEN

Port is een van 's werelds meest gerespecteerde wijnen. 
Een wijn met een zeer rijke traditie die meer dan 300 jaar teruggaat. 
Door de eeuwen heen heeft port zich ontwikkeld tot de weelderige, volle wijn zoals we die nu kennen. 
In essentie is port ook nu nog altijd dezelfde versterkte wijn als in de tijd toen de wijngaarden van de Douro-vallei voor het eerst werden afgebakend. 
Dat gebeurde al in 1756, als blijk van erkenning voor de unieke natuurlijke omstandigheden die in dit deel van Noord-Portugal heersen.  Variërend in stijl van vurige jonge ruby tot satijnzachte oude tawny is port een veelzijdige wijn voor allerhande gelegenheden, 's zomers en 's winters.
Met louter kwaliteit als doel werkt het Port Wijn Instituut (IVP), samen met de portproducenten zelf, voortdurend aan de verdere toekomst. 

top Wat is Port?
Port is een rijke, versterkte rode wijn uit het Douro-gebied (spreek uit als dò-roe). 
Port wordt gemaakt door de gisting van de basiswijn voortijdig te stoppen. 
Dit gebeurt door toevoeging van wijnalcohol, in het Portugees aguardente genoemd. 
Deze ingreep zorgt ervoor dat de wijn natuurlijk restzoet houdt en een rijke fruitige smaak krijgt.
Vinho do Porto, kortweg port, ontleent z'n naam aan Portugals op één na grootste stad, Porto. 
Deze stad ligt aan de monding van de rivier de Douro en is het centrum van de porthandel.

topHistorie
De overlevering wil dat de monniken van Lamego de eerste port maakten door de krachtige Douro-wijn te mengen met alcohol. 
Het is echter aan de Engelsen te danken dat de wijn in de 17e eeuw bekendheid kreeg in het buitenland. 
Als gevolg van politieke problemen tussen Engeland en Frankrijk in de jaren '60 van de 17e eeuw legde de Franse minister Colbert hoge belastingen op aan Bordeaux-wijnen, die tot dan toe in grote hoeveelheden in Engeland geïmporteerd werden. 
Koning Charles 11 was door deze maatregel verontwaardigd en besloot daarom tot een boycot van alle Bordeaux-wijn. 
Bordeaux was daardoor nauwelijks meer verkrijgbaar en er was dringend behoefte aan een alternatief. 
Via de bloeiende Engelse kolonie in Porto ontdekten de Engelse wijnhandelaren de kwaliteiten van de wijnen uit de Douro-vallei. 
Ze openden zelf vestigingen in Porto en konden profiteren van gunstige exportvoorwaarden. 
Ook de Hollanders hebben zich in de porthandel niet onbetuigd laten, zowel in de Port-streek zelf als in eigen land. 
In de tijd dat port in de aanvoerhavens gebotteld werd, hadden handelaren in steden als Dordrecht en Rotterdam een uitstekende naam voor de kwaliteit van hun port.
Ironisch genoeg zijn tegenwoordig de Fransen, die indirect verantwoordelijk waren voor de Engelse verknochtheid aan port, de grootste portdrinkers.  Nederland staat op de derde plaats van exportlanden voor port.

topHet Douro-gebied
Reeds in het midden van de 18e eeuw stelde de toenmalige minister-president van Portugal, de markies van Pombal, de begrenzing van het Port-gebied vast om zo de produktie van de wijn te beschermen. 
Vandaar dat de wijngaarden die port produceren uitsluitend te vinden zijn in een afgebakend gebied dat 80 kilometer ten oosten van Porto begint en eindigt bij de grens met Spanje. 
De grens in het westen wordt tegen de invloed van het Atlantische klimaat beschermd door het Marãogebergte. 
Met een hoogte van 1400 meter vormt dat een natuurlijke barrière. 
Het Douro-gebied zelf heeft een leisteenbodem, een rotsafzettingsgesteente dat rijk is aan fosfor en een verticale structuur heeft. 
Door deze verticale bodemstructuur kunnen de wortels van de druivestok 20 tot 30 meter diep doordringen in de ondergrond om de vochtigheid te vinden waarmee ze de broodnodige voedingsstoffen kunnen opnemen.
Samen met het woestijnklimaat in de zomer zorgt dit voor druiven met een ongelooflijke concentratie die de basis vormen voor de volle, rijke en fruitige portwijn. 

topDe Wijngaarden
In de loop der tijd zijn de steile hellingen langs de rivier de Douro en zijn belangrijkste zijrivieren, de Corgo, Tavora, Torto en Pinhão, omgevormd tot smalle, trapsgewijs aangelegde terrassen. 
Inmiddels zijn ook gemakkelijker te bewerken wijngaarden gepland om enige mechanisatie mogelijk te maken. 
Niettemin blijft het meeste werk in de wijngaard handwerk, waaronder het plukken van de druiven.
Hoewel in het Douro-gebied meer dan 40 verschillende druivesoorten zijn toegestaan, heeft recent onderzoek aangetoond dat vijf soorten het meest geschikt zijn voor de produktie van port: Touriga Naçional, Touriga Francesa, Tinta Barroca, Tinta Roriz en Tinta Cão.

topDe Oogst
De oogst begint ieder jaar rond het midden van September.  De plukkers trekken dan de terrassen in om de rijpe druiven te oogsten.  De lucht rond de kelders, adegas in het Portugees, is dan vol van het zware aroma van het zoete druivesap dat begint te gisten.  Sommige bedrijven houden nog vast aan het treden van de druiven in zogeheten lagares, open granieten bakken met een lage rand.  De meeste port wordt vandaag de dag echter gemaakt in moderne roestvrijstalen gistingstanks.  Nadat de jonge, alchoholische ports de winter hebben doorgebracht in de quinta, de kelder van de wijngaard, worden ze voor verdere rijping en assemblage getransporteerd naar Vila Nova de Gaia, een voorstad van Porto op de zuidelijke oever van de Douro.

topRijping
In de langgerekte lage loodsen van Vila Nova de Gaia, bekend als ormozéns of lodges, rijpt de wijn in houten vaten. 
Ze worden pipes genoemd, afgeleid van het Portugees pipas. 
Ook grotere fusten, toners, worden hiervoor gebruikt. 
De koele temperatuur en de vochtigheid door de nabijheid van de zee zijn ideaal voor de lange rijping van port. 
Ervaren proevers (blenders) beoordelen de wijnen regelmatig op hun kwaliteit en geschiktheid voor opvoeding en assemblage, afhankelijk van deportstijl die zij willen creëren.

topPortstijlen

WITTE PORT
De uitzondering op de regel dat port een rode wijn is. 
Gemaakt van witte druiven en in smaak variërend van zoet tot droog. 
Droge witte port met  een schijfje citroen en geserveerd met amandelen of olijven is een verrukkelijk aperitief.

backRUBY PORT
Een mengsel van jonge, kruidige ports, gebotteld na ongeveer drie jaar lagering op hout.  De wijn heeft een donkere robijnrode kleur (vandaar de naam) en een volle, fruitige smaak.  Om van te genieten op een winteravond met een pikante kaas.

VINTAGE CHARACTER PORT
Een geassembleerde port van ongeveer vier jaar oud.  Om de benaming Vintage Character te verdienen moet de wijn over een zeer hoge kwaliteit beschikken en de basiseigenschappen van een Vintage Port bezitten.  Deze aantrekkelijke Port heeft een diepe kleur, is vol en complex van smaak met een vineuze afdronk.  Hij wordt beter door flesrijping.
Deze term is niet langer in gebruik

backTAWNY PORT
Een assemblage van ports van een aantal oogstjaren die gedurende langere tijd op hout gerijpt is.  De wijnen beginnen hun diepe kleur en kruidige karakter te verliezen en krijgen een zachte smaak en een ontwikkelde, tanige (=tawny) kleur.  Sommige tawnies van hoge kwaliteit dragen een leeftijdindicatie op het etiket: 10 Years Old, 20 Years Old, 30 Years Old en Over 40 Years Old.

backCOLHEITA PORT
Tawny port van hoge kwaliteit uit één enkel oogstjaar, minstens zeven jaar op hout gerijpt totdat de wijn een rijk en zacht tawny karakter aanneemt.  Het etiket meet het oogstjaar èn de datum van botteling aangeven.  Serveren als een tawny, bijvoorbeeld met walnoten of gedroogde abrikozen.

backLATE BOTTLED VINTAGE PORT
Port van een goede oogst - hoewel niet noodzakelijkerwijs een 'gedeclareerde' oogst - gebotteld na tenminste vijf en ten hoogste zes jaar op hout te zijn gelagerd; vandaar de naam late bottled vintage (= laat gebottelde oogst) of LBV.  De wijnen hebben in het algemeen meer diepte en complexiteit dan een ruby of Vintage Character, maar ze zijn zachter en toegankelijker dan een Vintage Port.  De meeste wijnen zijn direct na botteling op dronk.  Sommige LBV'S, meestal met de term 'Traditional' op het etiket, kunnen zich evenwel verder op fles ontwikkelen en zetten depot af.  Deze wijnen moeten daarom net als een Vintage Port gedecanteerd worden.

CRUSTED PORT
Een blend van wijnen met een hoge kwaliteit uit verschillende jaren, gebotteld zonder filtering zodat de wijn depot (crust) vormt tijdens het ouderen op fles.  Deze rijke, donkere wijnen met een volle smaak moeten daarom net als een Vintage Port gedecanteerd worden.

backVINTAGE PORT
Port van één enkele, uitzonderlijk goede oogst mag 'gedeclareerd' worden als Vintage.  De wijn wordt gebotteld na twee tot drie jaar op hout te hebben gelagerd en ontwikkelt zich vervolgens verder op fles om op dronk te komen.  Soms duurt dit wel meer dan 20 jaar.  Naarmate de wijn rijpt wordt hij zachter, verliest hij zijn diepe, donkere kleur, en wint hij aan structuur en complexiteit.  Aangezien Vintage Port een natuurlijk depot in de fles achterlaat, moet hij voor het serveren 24 uur rechtop staan en zorgvuldig gedecanteerd worden.  Vintage Port is een prachtige after dinner wijn om van te genieten bij kaas en walnoten.

SINGLE QUINTA VINTAGE PORT

Port van één oogst en afkomstig uit één individuele wijngaard, oftewel quinta, waarvan de naam op het etiket vermeld staat.  Geproduceerd en gebotteld als een Vintage Port rijpt de wijn in de fles en vormt hij een depot bij het ouder worden.

back